Meerschuimpijpen

Een meerschuimen pijp is de wens van veel pijprokers. Hun collectie pijpen zou eens aangevuld moeten worden met een fraaie meerschuimen pijp. Iedere keer als u de pijp opsteekt, wordt zij warmer van kleur en een steeds kostbaarder bezit.

Geschiedenis

Graaf Andrassy uit Hongarije nam in 1723 van een reis door Turkije een klomp materiaal mee.
Bij tuiskomst gaf hij de klomp aan zijn schoenmaker, die ook een kundig houtbewerker was, en liet hem een tabakspijp kerven.
Dat was de eerste beschrijving van de meerschuimen pijp. Aanvankelijk dacht men een materiaal te hebben ontdenkt dat versteend zeeschuim was.
In werkelijkheid was het verkiezeld magnesium dat oorspronkelijk is gevormd door kalkhoudende zeediertjes uit de pre-historische tijd.
Tot omstreeks 1850 werden de meerschuimen pijpen uitsluitend vervaardigd in Wenen, Boedapest, Parijs en Turijn.
De zgn. "Vienna" pijp ontleent zijn naam uit de Weense tijd.  Meerschuim is afgeleid van het woord "MERTSCHCAVON" en was een veel gebruikte handelsterm uit die tijd, rond de Middellandse Zee.
Anderen beweren dat het een verbastering is van het Duitse "Meerschaum"= zeeschuim.

Meerschuimen pijpen kunnen glad uitgevoerd zijn of minutieus bewerkt.

Meerschuimen pijpen

De meerschuimen pijp is nog vaak een onvervulde hartenwens van veel pijprokers. De fraaie, vaak klassieke en semi-klassieke modellen zijn zuiver, helderwit van kleur bij aanschaf. Na enkele weken wordt de kop iets roomkleuriger, na enkele maanden amberkleurig en in de loop van een aantal jaren wordt de kop goudbruin van kleur. Iedere keer als u de pijp rookt wordt hij fraaier en warmer van kleur en een steeds kostbaarder bezit.

Ook hier een gladde en meer bewerkte uitvoering, nu van de "Eagles Claw".

Herkomst

Meerschuim wordt gevonden in gebieden als de Krim, Bosnië, Griekenland, Spanje, Tanzania maar vooral in Turkije. De grootste handelsmarkt voor meerschuim, Eskisjehr, ligt niet ver van Ankara. Het Turkse meerschuim is meest helder wit van kleur. Het komt grijs-kleurig van ca. 60 meter diepte uit de grond en is zeer vochtig.  Zodra het gaat drogen wordt het hard en wit.  Meerschuim uit Afrikaanse landen is vaak zwaarder van gewicht en grover van structuur. Na het drogen blijft het wat grijzer van kleur met kleine spikkeltjes. Kwalitatief is er nauwelijks enig verschil met uit Turkije afkomstig meerschuim. Door een slechte aanvoer vanuit de Afrikaanse landen is hun meerschuim bijna niet te koop. De Turkse leveranciers en fabrikanten drijven meer handel, waardoor hun producten beter verkrijgbaar zijn.  In het verleden werden opdrachten aan beroemde kunstenaars verstrekt om fraaie gebeeldhouwde pijpenkoppen uit meerschuim te maken. Staaltjes van deze kunstzinnige nijverheid vindt u in diverse winkels en uiteraard in musea.

Blok meerschuim

Uit de ruwe, gedelfde blokken meerschuim worden de pijpenkoppen gesneden. Alle pijpen zullen van elkaar verschillen.  Serieproductie is onmogelijk. Tijdens het kerven ontstaat er afval. Van die restanten worden vaak in series modellen geperst. Alle gesneden pijpen zijn gemaakt van blokmeerschuim.  Kwalitatief zijn er nauwelijks verschillen tussen blok- en massameerschuim.  De blokmeerschuimen pijpen zijn echter iets sterker en wat lichter van gewicht dan hun geperste soortgenoten.

Eigenschappen

De grote voordelen van het roken uit een meerschuimen pijp zijn o.a. weinig warmte geleidend, zeer sterk vocht opnemend (tot 135% van haar eigen gewicht), niet inbranden, licht van gewicht en zeer fraai van vorm en kleur. Naarmate de pijp meer wordt gerookt krijgt de kop een licht amberkleurige tint, die steeds dieper van kleur wordt. Het zeldzame materiaal en de vele handarbeid zorgen ervoor dat de pijpen niet tot de goedkoopste behoren. Meerschuim is gevoelig voor plotselinge temperatuurverschillen.  Leg een warme pijp nooit op een koude ondergrond en probeer grote verschillen in temperatuur te voorkomen. De glans op de kop van een meerschuimen pijp is ontstaan door haar in te wrijven met vloeibare warme bijenwas. Een nieuwe pijp dient daarom zo min mogelijk met de vingers en handen te worden aangepakt.
Vlekken zijn nooit meer te verwijderen.

Calciné pijpen

Bij sommige meerschuimen pijpen worden de koppen, voordat ze in de was gezet worden, gedrenkt in een warme plantaardige olie. Die olie, waarvan het recept een goed bewaard fabrieksgeheim is, dringt diep door in het materiaal en er ontstaat een licht geel-bruine kleur, die donkerder wordt aan de bovenkant van de kop. Daarna verandert de kleur niet meer, hoogstens wordt zij iets donkerder. Het voordeel is dat de pijp vuilafstotend is en geen vlekken meer kan krijgen.

 

Droogroken

De beste eigenschap van een meerschuimen pijp is de vochtopname. Meerschuim neemt meer dan 135% van haar eigen gewicht aan vocht op. Een prima droogroker dus. Het materiaal zorgt voor een koele, zuivere smaak, dus zacht en niet scherp op de tong. De eerste pijpen die u opsteekt kunnen een wat zoetige bijsmaak hebben. De bijenwas moet eerst iets inwerken. Maar na een inrookperiode wordt de smaak en de nasmaak ronduit perfect. Alles bij elkaar een overweging waard zo'n pijp aan te schaffen.

Modellen

De klassieke modellen zijn afgeleid van bruyère houten pijpen. De gesneden pijpen zijn ware kunstwerkjes van de pijpenmakers. Vele meerschuimen pijpen zijn verpakt in een eigen, op maat gemaakt, hard etui, zodat breuk tijdens vervoer praktisch is uitgesloten. Op deze wijzen wordt een meerschuimen pijp een wel zeer persoonlijke pijp, die met liefde behandeld, de mooiste pijp in uw collectie wordt.

Samenvatting

De eigenschappen van de meerschuimen pijp:

• Meerschuim is weinig warmtegeleidend. Uw pijp wordt nooit heet.
• Meerschuim brandt niet in, zodat u de pijp niet hoeft in te roken.
• Er ontstaat geen koollaagje in de kop.
• Meerschuim is bijzonder licht van gewicht.
• Meerschuim kan meer dan 135% van haar eigen gewicht aan vocht opnemen. Een absolute droogroker.
• Het uiterlijk is bijzonder fraai en kleurt zeer geleidelijk naar een warme amberkleur.
• Meerschuim is kwetsbaar, vooral in de beginfase.
• Meerschuim is gevoelig voor plotselinge temperatuurverschillen.
• Meerschuim is een kostbaar materiaal.
• Een meerschuimen pijp wordt een steeds fraaier en kostbaarder bezit.

Terug naar boven